10 sleutels voor een succesvolle lobby

1. Ken je dossiers als de beste
Kennis is macht, wordt vaak gezegd en dat geldt zeker op gebied van de lobby. Als lobbyist is kennis je belangrijkste hulpmiddel. De specifieke kennis die je als lobbyist te bieden hebt over een bepaalde branche of een bepaald belang dat je vertegenwoordigt, is de sleutel waarmee je deuren kunt openen. Voor beleidsmakers is het belangrijk om met lobbyisten te praten, omdat zij inzicht kunnen geven in de maatschappelijke impact van een bepaalde maatregel, of over zaken die zij wellicht over het hoofd hebben gezien. Dit helpt hen bij het maken van een goede belangenafweging en bij het voorkomen van onbedoelde maatschappelijke effecten. Zorg daarom dat je altijd iets te bieden hebt en als gesprekspartner kunt bijdragen aan de maatschappelijke discussie.

2. Begrijp de politieke context
Om effectief te kunnen lobbyen is niet alleen inhoudelijke dossierkennis nodig, maar ook een goed inzicht in de politieke context: wie zijn de belangrijkste spelers in de discussie, wat vinden ze, wat willen ze en vooral: wat drijft ze? Er is vaak veel onbegrip en verongelijktheid over de manier waarop andere stakeholders en beleidsmakers opereren, maar besef dat alles gebeurt met een bepaalde reden. Soms is dat vanwege onderliggende beelden en belangen, vanwege ervaringen uit het verleden, omdat formele procedures dit vereisen of omdat de politieke context daarom vraagt. Begrijp het waarom der dingen en je kunt niet alleen duiden en voorspellen wat er gebeurt, maar ook bepalen wat er in een bepaalde situatie wel en niet mogelijk is.

3. Denk vanuit het algemeen belang
Besef dat beleidsmakers er niet zijn om jouw particuliere belangen te behartigen, maar dat zij zijn aangesteld om een algemeen belang te dienen. Dat betekent dat zij altijd een afweging moeten maken tussen jouw belang en andere belangen. Het doel is daarom beleidsmakers te overtuigen dat deze afweging zou moeten uitvallen in het voordeel van het belang of het standpunt dat jij vertegenwoordigt. Het leggen van een verbinding tussen het particuliere belang en het algemene belang is de voornaamste taak van een lobbyist. Daarvoor zul je actief moeten meedenken over het beleid, vanuit het standpunt en de dilemma’s van de beleidsmaker.

4. Bouw je eigen beeld
Beeldvorming is heel belangrijk in de politiek. Politieke partijen bekijken de werkelijkheid met een gekleurde bril, waardoor het belang dat je vertegenwoordigt zowel positief als negatief kan worden beoordeeld, al naar gelang hoe dit past in het bredere politieke verhaal. Negatieve beeldvorming kan funest zijn, dus bewaak dit goed. Voorkom dat je door framing en labelling van tegenstanders politiek geïsoleerd raakt. Bouw daarom ook zelf actief aan het beeld dat de samenleving en beleidsmakers van je hebben en zorg dat je op voldoende sympathie kan rekenen. Dat is zeker niet alleen een kwestie van goede communicatie. Je moet vooral ook waarmaken wat je zegt: walk the talk.

5. Transparant over belangen
Wees in contacten met beleidsmakers altijd duidelijk over welke belangen je vertegenwoordigt. Vertel de waarheid en zeg het dus ook als je iets niet weet of misschien niet wil delen. Natuurlijk heb je vanuit het belang dat je vertegenwoordigt een gekleurde kijk op de werkelijkheid. Je bent als lobbyist een pleitbezorger. Het is geen toeval dat het verhaal dat je vertelt aansluit bij de belangen die je vertegenwoordigt. Wees daar ook open en eerlijk over. Pretendeer niet objectief te zijn, maar probeer wel vanuit jouw eigen perspectief  oprecht mee te denken om de dilemma’s van beleidsmakers op te lossen. Uiteraard ben je ook daarbij transparant over het belang dat je zelf hebt bij de oplossing.

6. Duidelijk en concreet
Politici hebben doorgaans weinig tijd, dus wees duidelijk en to the point. Een veel gemaakte fout is te lang uitweiden of alleen maar klagen. Maak je punt. Vooral in technische dossiers is het makkelijk je te verliezen in allerlei details. Voorkom dat je het te ingewikkeld maakt of te veel dingen tegelijk wilt aankaarten (content dumping). Formuleer voor jezelf een concreet doel en focus op de bal. Vertel duidelijk en in begrijpelijke taal wat het probleem is, maar hou het daar niet bij. Vertel ook wat je van de beleidsmaker concreet verwacht. Wat wil je dat deze doet om het probleem op te lossen? Praat niet alleen, maar luister ook aandachtig: wat vindt de beleidsmaker er zelf van en is hij/zij eventueel bereid om zich voor de oplossing in te zetten? Zo niet, dan weet je dat ook en hoor je misschien wat de beleidsmaker hiervan weerhoudt. Misschien kun je daar nog wat mee.